Γεώργιος Αποστολάκης: Τι πιστεύω για το σημερινό κοινοβουλευτικό σύστημα

Τι πιστεύω για το σημερινό κοινοβουλευτικό σύστημα

Πιστεύω ότι αποτελεί πρόοδο σε σχέση με τα απολυταρχικά καθεστώτα του παρελθόντος.

Προστατεύει βασικές ελευθερίες. Επιτρέπει την εναλλαγή κυβερνήσεων. Διασφαλίζει ορισμένα ατομικά δικαιώματα.

Όμως δεν είναι πραγματική δημοκρατία. Ο πολίτης καλείται κάθε τέσσερα χρόνια να επιλέξει ποιος θα κυβερνήσει, αλλά δεν συμμετέχει ουσιαστικά στη διακυβέρνηση ούτε διαθέτει αποτελεσματικά μέσα ελέγχου της εξουσίας.

Γιατί δεν περιμένω ουσιαστική αλλαγή από αυτό

Διότι το πρόβλημα δεν είναι πρωτίστως τα πρόσωπα. Είναι η αρχιτεκτονική του συστήματος.

Οποιοδήποτε κόμμα κι αν εκλεγεί, μόλις αναλάβει την εξουσία λειτουργεί μέσα στο ίδιο θεσμικό πλαίσιο: συγκέντρωση εξουσίας στο πρωθυπουργικό κέντρο,  κομματική πειθαρχία, εξάρτηση των βουλευτών από τους κομματικούς μηχανισμούς, περιορισμένος έλεγχος της εκτελεστικής εξουσίας, απουσία θεσμών άμεσης λογοδοσίας προς την κοινωνία.

Έτσι, οι κυβερνήσεις αλλάζουν, αλλά το μοντέλο διακυβέρνησης παραμένει σχεδόν αμετάβλητο.

Ποια είναι η βαθύτερη διαφωνία

Η βαθύτερη διαφωνία είναι ότι σήμερα ο πολίτης θεωρείται κυρίως εκλογέας.

Θεωρώ ότι ο πολίτης πρέπει να είναι συνδιαμορφωτής της πολιτικής ζωής. Δηλαδή: να ελέγχει, να αξιολογεί, να ανακαλεί, να συμμετέχει.  Όχι μόνο να ψηφίζει.

Δεν πιστεύω ότι η κρίση της χώρας είναι απλώς κρίση προσώπων ή κομμάτων. Είναι κρίση πολιτειακής αρχιτεκτονικής. Όσο η κοινωνία παραμένει χωρίς ουσιαστικά μέσα ελέγχου της εξουσίας, οι κυβερνήσεις θα αλλάζουν, αλλά τα βασικά προβλήματα θα αναπαράγονται.

Δεν αμφισβητώ τις εκλογές. Αμφισβητώ ότι οι εκλογές αρκούν για να υπάρξει δημοκρατία.